Menu

Đặc sắc nghi lễ Lẩu Then của người Tày

27/05/2022 19:58:00

Then là hình thức sinh hoạt văn hóa tâm linh không thể thiếu trong đời sống văn hóa của một số tộc người. Nghi lễ Lẩu Then của người Tày vừa đặc sắc về hình thức lại vừa chứa đựng giá trị cổ truyền, duy trì một phong tục mang đậm bản sắc văn hóa và gắn kết tình làng nghĩa xóm của đồng bào dân tộc Tày ở Lạng Sơn.

Thầy Then trong Lễ là người có uy tín trong cộng đồng, am hiểu luật tục, có vai trò dẫn dắt trong buổi Lễ.

Điểm tựa tinh thần

Trong những nghi thức dân gian, nghi lễ Lẩu Then, diễn xướng Then là một phần không thể thiếu trong đời sống tâm linh của đồng bào dân tộc Tày, luôn có sự kết hợp hài hòa giữa âm nhạc, múa, diễn xuất... Trong nghi lễ đã góp phần bảo lưu các giá trị văn hóa nghệ thuật cổ truyền của người Tày. Bởi vậy, nghi lễ Lẩu Then là ngày hội của các thầy Then nên được chú trọng ngay từ những khâu chuẩn bị cho buổi lễ.

Các thầy then là người có uy tín trong cộng đồng, là người am hiểu về phong tục, có thể thực hiện tất cả những nghi lễ tâm linh truyền thống, từ ma chay, cưới hỏi đến mừng thọ... Các thầy then càng có các cấp bậc cao càng có nhiều quyền năng cũng như uy tín. Sau một thời gian hành nghề, các thầy Then sẽ tổ chức một cuộc đại lễ, để lên bậc.

Theo quan niệm của người Tày, Nùng, then có nghĩa là “tiên”, “người trời”. Những người làm Then là đại diện của trời, được cử xuống trần giúp nhân dân tai qua nạn khỏi, mọi sự tốt lành. Cũng từ đó, Then ra đời với những nghi thức, nghi lễ cầu mưa, cầu nắng, cầu an, cầu phúc, cầu mùa màng bội thu… Mỗi khi đối diện với những may rủi trong cuộc sống hằng ngày, người Tày, Nùng đều tìm thấy ở Then một điểm tựa an toàn về tinh thần. Then cho con người niềm tin, hướng người ta đến những điều tốt đẹp hơn trong cuộc sống, tránh xa những suy nghĩ, hành động tiêu cực. 

Độc đáo nghi lễ Lẩu Then

Nghi lễ Lẩu Then chứa đựng giá trị văn hóa truyền thống, góp phần gắn kết tình làng, nghĩa xóm của người Tày. 

Lẩu Then là lễ tạ ơn các thần linh đã độ trì, cầu sức khỏe cho các thành viên trong gia đình, gồm nhiều nghi lễ.

Bước của nghi lễ, thầy Then cầm chén nước, lá đào, cây thân thảo để tiến hành giải hết các uế tạp trong bàn thờ Then, trong nhà để mọi thứ thanh sạch: Giải đi bàn thờ hướng, bàn sơn thờ việc, giải (tẩy) quạt che hương, dàn ngâm khúc nhạc, giải ngựa 9 dây, giải hương cây thúc, giải mọi thức, giải đủ, giải mọi thứ đi.

Tiếp đến là giai đoạn quét lẩu, quét tạm bjoóc (quét trạm hoa nhà Then): Thầy Then và các đệ tử cầm cây mía (đại diện cho cây gậy thần thông) sẽ đi từ bàn thờ đến trạm binh mã (nơi để lễ vật bách gia trăm họ cung tiến) để quét, với mong muốn mọi thứ thanh sạch để lên Mường trời, khao binh khao mã nhà tướng. Lúc đi quét, nhà Then sẽ tìm ra túi lộc nhà nào có hạn, có sao bằng cách đánh dấu vệt vôi vào túi gạo để hôm sau nhà Then giải cho tán hạn.

Khi mọi thứ đã sẵn sàng, thầy Then tiến hành nghi thức bằng lời Then: “Hôm nay, nhờ bách gia trăm họ mười phương, nhà Then đây lập được đại trâm kỳ án, trước là để tạ thánh cả trên cung tiên, tạ Phật tiên ở Mường phương Tây Trúc, tạ Mẫu để nhà nhà an vui, sau nhờ các khỏa quan tiến lên thiên đình, Ngọc Hoàng ở thượng chấp lễ chấp trâm”. Phần cuối cùng là hát để hồi binh, hồi mã kết thúc buổi lễ.

Bài, ảnh: KC

(theo dangcongsan.vn)

 

 
 

Bài viết cùng chuyên mục

S&P nâng xếp hạng tín nhiệm dài hạn của Việt Nam

Ngày 26/5/2022, tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P Global Ratings nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia dài hạn của Việt Nam lên mức BB+, triển vọng “Ổn định”.

Hà Nội phát hiện hơn 1.200 vụ buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả

Số liệu vừa được Ban Chỉ đạo 389 TP Hà Nội công bố cho thấy, trong tháng 4/2022, các lực lượng chức năng Ban Chỉ đạo 389 Thành phố đã thanh tra, kiểm tra hơn 1.200 vụ buôn lậu, gian lận thương...

“Xác lập Kỷ lục Guinness Việt Nam - Nam Nữ Doanh nhân trong trang phục Áo dài Quảng bá Du lịch nhiều nhất Việt Nam”

Ngày 17/06/2022, tại Công viên Phạm Văn Đồng, TP. Đà Nẵng, đã diễn ra sự kiện xác lập Kỷ lục Guinness Việt Nam “Nam Nữ Doanh nhân mặc trang phục Áo dài quảng bá Du lịch nhiều nhất Việt Nam”.

Đánh sập đường dây đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá trên mạng với số tiền gần 7.000 tỉ đồng

Kết quả điều tra ban đầu, các đối tượng đã tổ chức đánh bạc từ tháng 8/2018 đến nay với tổng số điểm trên 132 triệu điểm, tương đương với số tiền khoảng 6.600 tỉ đồng.