Đề thi các môn tự chọn: Chú trọng hiểu bản chất, giảm học thuộc

Theo nhận định của các giáo viên trực tiếp giảng dạy và ôn thi lớp 12, đề thi các môn Vật lý, Hóa học và Tiếng Anh trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời tăng cường đánh giá năng lực vận dụng và tư duy của học sinh.

Đề Hóa học giảm bài toán tính toán, tăng yêu cầu suy luận

Thầy Nguyễn Hoàng Sa cho rằng đề bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018

Thầy Nguyễn Hoàng Sa, giáo viên môn Hóa học trường THPT Lương Thế Vinh (cơ sở Tân Triều, Hà Nội) cho rằng đề bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, phần lớn kiến thức thuộc lớp 12 và giữ ổn định về cấu trúc. Điểm đáng chú ý là đề giảm các bài tập tính toán theo dạng truyền thống, tăng cường các câu hỏi yêu cầu học sinh hiểu bản chất kiến thức và vận dụng trong những tình huống cụ thể.

Theo thầy Sa, thí sinh muốn đạt điểm cao không chỉ cần ghi nhớ kiến thức mà còn phải biết kết nối, tổng hợp và suy luận từ nhiều nội dung khác nhau để đưa ra đáp án chính xác. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Thầy Phạm Thanh Tùng, Phó Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Ngôi Sao Hoàng Mai, dự đoán phổ điểm môn Hóa học năm 2026 có xu hướng giảm nhẹ. Điểm trung bình dự kiến đạt khoảng 5,86, thấp hơn mức 6,06 của năm 2025. Mức điểm tập trung nhiều thí sinh nhất được dự báo quanh ngưỡng 6,16.

Theo nhận định của thầy Tùng, đề thi năm 2026 vẫn bảo đảm độ bao phủ kiến thức chương trình Hóa học THPT, song tăng số lượng câu hỏi gắn với quá trình thí nghiệm, quan sát hiện tượng và xử lý các tình huống thực tiễn trong đời sống.

Cách tiếp cận này góp phần phân loại năng lực thí sinh rõ nét hơn, đồng thời hạn chế xu hướng học thuộc máy móc. Thay vào đó, đề thi đòi hỏi học sinh hiểu bản chất kiến thức, biết suy luận và vận dụng vào các tình huống cụ thể. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến phổ điểm được dự báo giảm nhẹ so với năm trước.

Phổ điểm môn Vật lý sẽ tương đương năm 2025

Đánh giá đề thi Vật lý Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, thầy Đỗ Quang Ngọc, giáo viên Vật lý trường THPT Lương Thế Vinh (cơ sở Tân Triều, Hà Nội) nhận định, đề thi có mức độ tương đương năm 2024 và 2025, bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, toàn bộ kiến thức nằm trong chương trình lớp 12. 

Thầy Đỗ Quang Ngọc hận định, đề thi có mức độ tương đương năm 2024 và 2025

Theo thầy Ngọc, cấu trúc đề thi giữ ổn định theo đề minh họa với 3 phần. Trong đó, phần I gồm 18 câu hỏi ở mức độ nhận biết và thông hiểu; phần II gồm 4 câu trắc nghiệm đúng/sai gắn với các tình huống thí nghiệm, đòi hỏi học sinh hiểu bản chất kiến thức; phần III gồm 6 câu hỏi tính toán ở mức vận dụng cơ bản, có kết hợp một số công thức lớp 11 nhưng không xuất hiện các bài toán quá phức tạp như ở nhiều đề thi thử.

"Đề năm nay tương đương năm ngoái, không có câu hỏi quá phức tạp. Học sinh nắm chắc lý thuyết, công thức cơ bản và tính toán cẩn thận có thể đạt 9-10 điểm. Ngược lại, những em chưa nắm vững lý thuyết sẽ dễ mất điểm", thầy Ngọc nhận xét.

Theo dự báo của thầy Ngọc, phổ điểm môn Vật lý năm nay sẽ tương đương năm 2025. Tuy nhiên, do đề thi không có nhiều câu hỏi khó nên khả năng phân loại thí sinh có thể chưa cao.

"Với định hướng ra đề như hiện nay, học sinh sẽ phải chú trọng nhiều hơn đến việc hiểu bản chất kiến thức, nắm vững lý thuyết và các thí nghiệm thay vì chỉ tập trung luyện những dạng bài tính toán phức tạp. Đây cũng là một tín hiệu tích cực đối với việc dạy và học môn Vật lý", thầy Ngọc nhận định.

Các bài đọc tiếp tục là phần phân hóa mạnh nhất của đề thi Tiếng Anh

Nhận xét đề thi Tiếng Anh, thầy Nguyễn Quốc Sinh, giáo viên môn Tiếng Anh Trường THPT Lương Thế Vinh (cơ sở Tân Triều, Hà Nội) cho biết đề bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và cấu trúc đề minh họa của Bộ GD&ĐT. Các chủ đề trong bài thi tương đối quen thuộc, song độ khó chủ yếu đến từ ngôn ngữ sử dụng trong các bài đọc.

Thầy Nguyễn Quốc Sinh: Các chủ đề trong bài thi tương đối quen thuộc

Theo thầy Sinh, nhiều bài đọc sử dụng ngôn ngữ ở mức B1+, B2, thậm chí xuất hiện một số từ vựng và cách diễn đạt có độ khó cao hơn. Đặc biệt, các bài đọc hiểu và đọc điền khuyết tiếp tục là phần có tính phân hóa mạnh nhất của đề thi. Không ít câu hỏi yêu cầu học sinh phải theo sát mạch phát triển ý của văn bản, xử lý các phương án nhiễu, suy luận thông tin hoặc nhận diện quan điểm của tác giả thay vì chỉ tìm đáp án trực tiếp trong bài đọc.

Thầy Sinh nhận định đề thi năm nay vẫn tạo cơ hội để học sinh đạt điểm khá ở những phần kiến thức cơ bản và các dạng bài quen thuộc. Tuy nhiên, để đạt điểm cao, thí sinh cần có vốn từ vựng tốt, khả năng đọc hiểu thực chất và kỹ năng xử lý các văn bản mang tính học thuật.

"Nhìn vào cấu trúc và cách đặt câu hỏi, có thể thấy đề thi ngày càng chú trọng đánh giá năng lực sử dụng ngôn ngữ trong thực tế hơn là kiểm tra riêng lẻ kiến thức ngữ pháp hay từ vựng. Học sinh muốn đạt kết quả tốt cần hình thành thói quen đọc, phân tích và xử lý thông tin bằng tiếng Anh thay vì chỉ học các dạng bài theo mẹo làm bài", thầy Sinh nhận định.

Từ phân tích sơ bộ, thầy Sinh dự đoán phổ điểm môn Tiếng Anh năm nay có thể nhỉnh hơn năm trước, dao động khoảng 5,5-6 điểm. 

Thu Trang

(theo baochinhphu.vn)

Nguồn: https://baochinhphu.vn/de-thi-cac-mon-tu-chon-chu-trong-hieu-ban-chat-giam-hoc-thuoc-va-meo-lam-bai-102260612131445812.htm