Những thành tựu y học đã đến được với bao nhiêu người bệnh ung thư?

Mặc dù y học hiện nay có những bước tiến vượt bậc trong chẩn đoán và điều trị ung thư, tuy nhiên những thành tựu ấy đã đến được với bao nhiêu người bệnh? Bao nhiêu người được phát hiện sớm, điều trị đúng, sống lâu hơn và có chất lượng cuộc sống tốt hơn?

Đây là những câu hỏi lớn, chạm đến vấn đề cốt lõi trong phát triển y học hiện đại của PGS.TS Đào Xuân Cơ, Tân Thứ trưởng Bộ Y tế, tại hội thảo khoa học "Ung thư trong kỷ nguyên hội nhập – Best of ASCO 2026" tổ chức ngày 5/10. Đây là sự kiện khoa học đặc biệt, quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế cùng chia sẻ những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực ung thư.

Thiếu nhân lực đa mô thức, phác đồ điều trị ung thư chưa theo kịp tiến bộ y học

Chia sẻ với báo chí bên lề hội thảo, GS.TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K cho biết, một trong những khó khăn lớn của lĩnh vực ung thư hiện nay ở nước ta là tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực, đặc biệt tại các địa phương.

GS Quảng cho biết, điều trị ung thư đòi hỏi đội ngũ nhân lực đa mô thức, phối hợp giữa các chuyên ngành như xạ trị, phẫu thuật, hóa chất, chẩn đoán hình ảnh, giải phẫu bệnh... mới có thể bảo đảm tính chuyên sâu.

Tuy nhiên, không phải cơ sở y tế nào cũng có đủ nhân lực để triển khai đồng bộ các lĩnh vực này. Trong điều kiện đó, hội chẩn trực tuyến được xem là giải pháp hỗ trợ chuyên môn quan trọng, nhất là trong chẩn đoán hình ảnh và giải phẫu bệnh. Dù vậy, hiệu quả hội chẩn vẫn phụ thuộc rất lớn vào năng lực của bác sĩ tuyến dưới.

"Nếu hội chẩn online thì các bác sĩ tuyến dưới phải đưa ra bài toán đúng thì chúng tôi mới giải đúng", lãnh đạo Bệnh viện K cho biết.

Bên cạnh thiếu nhân lực, việc cập nhật và ban hành hướng dẫn điều trị cũng đang là điểm nghẽn. Theo Giám đốc Bệnh viện K, Bộ Y tế còn chậm trong ban hành các phác đồ mới, phác đồ cập nhật trong điều trị ung thư.

Một số bệnh viện đã chủ động xây dựng, cập nhật phác đồ thông qua hội đồng chuyên môn để đáp ứng nhu cầu điều trị. Tuy nhiên, khi người bệnh lựa chọn những phương pháp này, chi phí không được BHYT chi trả. Điều này, khiến khả năng tiếp cận các tiến bộ điều trị mới của người bệnh gặp nhiều hạn chế.

Ông Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K phát biểu tại hội thảo - Ảnh: Chinhphu.vn/HM

 Tiến bộ y học phải được đo bằng cơ hội sống của  bệnh nhân ung thư

Theo PGS.TS Đào Xuân Cơ, y học hiện nay đã có những bước tiến vượt bậc trong chẩn đoán và điều trị ung thư như chẩn đoán phân tử, giải trình tự gen, điều trị đích, miễn dịch, xạ trị hiện đại và y học chính xác. Những thành tựu này đang từng bước thay đổi tiên lượng và cơ hội sống của nhiều người bệnh.

Tuy nhiên, Thứ trưởng đặt ra một vấn đề lớn hơn: Những thành tựu ấy đã đến được với bao nhiêu người bệnh? Bao nhiêu người được phát hiện sớm, điều trị đúng, sống lâu hơn và có chất lượng cuộc sống tốt hơn? Đây mới là thước đo thực chất của tiến bộ y học.

"Tình trạng phát hiện bệnh muộn, sự chênh lệch về năng lực điều trị giữa các tuyến, chi phí của nhiều phương pháp điều trị mới và gánh nặng đối với người bệnh vẫn là những thách thức lớn", Thứ trưởng thẳng thắn chỉ rõ.

Thực tế, các khó khăn này có mối liên hệ chặt chẽ: Phát hiện muộn làm tăng độ phức tạp và chi phí điều trị; thiếu nhân lực chuyên sâu khiến người bệnh phải dồn lên tuyến trên; trong khi những phương pháp hiện đại lại đặt ra áp lực tài chính đối với gia đình và hệ thống bảo hiểm y tế.

Từ thực trạng đó, PGS.TS Đào Xuân Cơ nhấn mạnh 5 định hướng trọng tâm nhằm tạo chuyển biến căn bản trong phòng, chống và điều trị ung thư tại Việt Nam.

Thứ nhất, chuyển từ tư duy tập trung điều trị sang quản lý toàn diện bệnh ung thư, lấy phòng bệnh và phát hiện sớm làm nền tảng. Ngành y tế cần đẩy mạnh kiểm soát yếu tố nguy cơ, tổ chức sàng lọc dựa trên bằng chứng khoa học, phù hợp với từng nhóm đối tượng; đồng thời phát huy vai trò của y tế cơ sở trong phát hiện, quản lý và theo dõi người bệnh.

Việt Nam cần phát triển mạng lưới ung thư quốc gia đồng bộ, liên thông, phân tầng chuyên môn và lấy chất lượng điều trị làm trung tâm

 Thứ hai, phát triển mạng lưới ung thư quốc gia đồng bộ, liên thông, phân tầng chuyên môn và lấy chất lượng điều trị làm trung tâm. Bệnh viện K tiếp tục phát huy vai trò bệnh viện chuyên khoa đầu ngành, tăng cường đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn đa chuyên khoa và hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở y tế trên cả nước.

Đặc biệt, cần chuyển từ quản lý từng lần khám, từng đợt điều trị sang quản lý liên tục toàn bộ hành trình của người bệnh.

"Chất lượng phải được đo lường bằng kết quả điều trị, sự an toàn, chất lượng sống và trải nghiệm thực tế của người bệnh; không chỉ bằng số lượng kỹ thuật hay quy mô đầu tư", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ ba, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực phát triển. Việc ứng dụng các công nghệ mới phải dựa trên bằng chứng khoa học, hiệu quả thực tiễn, góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và hiệu quả điều trị.

Thứ tư, kết hợp tiến bộ chuyên môn với đổi mới quản trị, hoàn thiện chính sách tài chính y tế và bảo đảm quyền lợi người bệnh. Theo Thứ trưởng, cần thúc đẩy đánh giá công nghệ y tế, sử dụng thuốc và trang thiết bị hợp lý, dựa trên bằng chứng, hiệu quả điều trị và khả năng cân đối nguồn lực.

Bộ Y tế sẽ tiếp tục quan tâm hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn trong mua sắm, đấu thầu, cung ứng thuốc, vật tư và trang thiết bị y tế theo đúng quy định pháp luật. Đồng thời, xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch, bảo vệ những cán bộ y tế làm đúng, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích của người bệnh.

Thứ năm, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và từng bước nâng tầm vị thế ung thư học Việt Nam. Đây là hướng đi quan trọng để đội ngũ y tế tiếp cận tri thức, kỹ thuật tiên tiến, nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo và thực hành chuyên môn.

Trong khuôn khổ hội thảo, Bệnh viện K chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Mạng lưới Ung thư toàn diện Quốc gia Hoa Kỳ (NCCN). Đây là một trong những tổ chức ung thư uy tín bậc nhất trên toàn cầu. Hội thảo cũng công bố 3 hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư của NCCN phiên bản Việt hóa, hướng tới hoàn thành 10 hướng dẫn đối với các bệnh ung thư phổ biến tại Việt Nam trong năm 2027.

GS.TS.BS Lê Văn Quảng cho biết, các hướng dẫn được xây dựng với sự phối hợp chặt chẽ của chuyên gia NCCN và được các chuyên gia ung bướu hàng đầu Việt Nam rà soát,thảo luận kỹ lưỡng. Đây là nguồn tài liệu chuyên môn quan trọng, hỗ trợ các bác sĩ trên toàn quốc đưa ra quyết định phù hợp trong quá trình chẩn đoán và điều trị.

Việc cập nhật, Việt hóa các hướng dẫn quốc tế góp phần chuẩn hóa thực hành chuyên môn, thu hẹp khoảng cách giữa các cơ sở điều trị. Như thông điệp của tân Thứ trưởng Bộ Y tế PGS.TS Đào Xuân Cơ: "Mọi chính sách phải hướng tới người bệnh. Mọi đổi mới phải tạo ra giá trị thực chất. Và mọi tiến bộ khoa học phải góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân".

Hiền Minh

(theo baochinhphu.vn)

Nguồn: https://baochinhphu.vn/nhung-thanh-tuu-y-hoc-da-den-duoc-voi-bao-nhieu-nguoi-benh-ung-thu-102261105141220156.htm